Beste lezer,
Mijn broer bezocht vorig jaar voor VNG International een aidsproject in Otjiwarongo (Namibië), dat ook gesteund wordt door STOP AIDS NOW! Hij raakte erg onder de indruk van wat hij daar zag en toen ik zijn verhaal hoorde, greep het mij ook aan. We besloten samen terug te gaan om de strijd tegen aids in beeld te brengen voor televisiekijkend Nederland.
Machteloos
Otjiwarongo is een lokaal opvangcentrum neergezet voor kinderen die hun ouders zijn verloren aan aids. Er werken veel vrouwen, zie zelf vaak ook geïnfecteerd zijn met hiv. Zij krijgen daar de mogelijkheid om wat bij te verdienen met verstelwerk. De aanblik van die aidswezen en vrouwen met aids gaf me een machteloos gevoel. Je zal maar aids krijgen en in Otjiwarongo, of waar dan ook in Afika wonen, wat moet je dan? Als je een moeder, oma of buurvrouw in de buurt hebt die voor je wil zorgen, maak je nog een kans. Maar anders...?
Mannelijke rolmodellen
Wat mij vooral raakte was de rol die de mannen spelen, of beter gezegd, juist níet spelen. Otjiwarongo ligt langs een doorgaande weg, waar veel vrachtwagenchauffeurs langskomen. Die pikken prostituees op en bieden hun het dubbele tarief aan om het zonder condoom te doen. Ongelooflijk! Zo wordt het aidsvirus dus letterlijk met vrachtladingen tegelijk vervoerd en verspreid. Het viel mij op dat de vrouwen in Otjiwarongo het aidsprobleem konden en durfden te benoemen, konden praten over manieren waarop je hiv en aids kunt voorkomen. Maar de mannen zwegen in alle talen. Zelfs mannen die in de thuiszorg werken, en dus mensen met hiv/aids ontmoeten, steken hun kop in het zand. Ze willen domweg niet praten over hun eigen ervaringen. Er zouden mannelijke rolmodellen moeten zijn, mannen die openlijk over hiv en aids willen praten. Die kunnen dan als voorbeeld dienen voor andere mannen en een waarschuwende boodschap uitdragen. Ik ben ervan overtuigd dat, als we eenmaal een paar van zulke mannen kunnen vinden, er vanzelf meer volgen. Maar het moet wel op zo kort mogelijk termijn, want iedere seconde geldt.
Onderwijs
Zelf kom ik uit een geslacht van sterke vrouwen, vrouwen die ook bij tegenslag gewoon doorgingen en altijd konden relativeren. Vrouwen vol lef, doorzettingsvermogen en hoop. Er zijn heel veel sterke vrouwen, overal ter wereld, maar tot nu toe zijn ze altijd buiten beeld gebleven. En ik ben van mening dat ze daardoor altijd tot een verborgen groep hebben behoord: niemand hoort iets over hun specifieke problemen, dus lijkt het alsof er geen problemen zijn!
Een vrouw krijgt vrijheid wanneer ze in haar eigen levensonderhoud kan voorzien. Dan is zo’n vrouw in de positie om eisen te stellen wanneer het over haar eigen gezondheid en geluk gaat. Onderwijs is een eerste stap naar dat bewustzijn en daarmee naar vrijheid voor vrouwen in ontwikkelingslanden. Jonge kinderen, zeker meisjes, moeten dus naar school. Daar begint de vrijheid!
Doordat ik met eigen ogen heb gezien hoe vrouwen en aidswezen leven in Otjiwarongo en met hen heb gesproken, is hun verhaal ook mijn verhaal geworden. Een verhaal dat ik aan iedereen wil vertellen. Het kan anders. Het móet anders!
Tooske Breugem
tv-presentatrice/actrice