Internationale Aids Conferentie in Wenen geeft aan hoe het verder moet met de strijd tegen aids
De deelnemers aan de 18e Internationale Aids Conferentie in Wenen zijn teleurgesteld dat in 2010 maar 33% van de mensen die behandeling met hiv-remmers nodig hebben, deze krijgen. En dat voor elke twee mensen die op behandeling zijn, er vijf bijkomen met hiv. Dit terwijl de wereldleiders in het verleden de belofte hebben gedaan dat in 2010 iedereen toegang zou hebben tot behandeling, preventie en zorg.
Hoe staat het ervoor?
- Donoren geven jaarlijks 10 miljard US dollar aan het Global Fund to Fight Aids, Malaria and Tuberculosis, terwijl er 27 miljard dollar nodig is.
- Van de 33 miljoen geïnfecteerden, hebben 15 miljoen mensen behandeling nodig. Op dit moment worden 5,2 miljoen mensen behandeld.
- In 2031 zal er 19 tot 35 miljard US dollars per jaar nodig zijn voor de aidsbestrijding. Tussen 2010 en 2015 stijgen de kosten flink. Daarna stijgen de kosten in een rustiger tempo.
- Afrika blijft het hardst getroffen gebied. De helft tot tweederde van de benodigde financiering is nodig in Afrika.
- Ook al zullen de kosten stijgen, we hebben nu nog invloed op hoe groot die stijging zal zijn. Er is politieke wil voor nodig.
- Door te investeren in lange termijn oplossingen naast de korte termijn activiteiten zullen nieuwe infecties met een extra 10% af kunnen nemen. Voorbeeld van lange termijn oplossingen is tegengaan van stigma, discriminatie en criminalisering van homoseksualiteit, prostitutie en drugsgebruik
- Het is mogelijk om het aantal nieuwe infecties per jaar met 1 miljoen te laten afnemen. Het zal voorlopig niet lukken om aids de wereld uit te krijgen, zelfs niet in het meest optimistische scenario. Wel kunnen tot 2025 10 miljoen aidsdoden voorkomen worden als we met behandeling nieuwe wegen inslaan. Zie hieronder.
- Het Amerikaanse hulpprogramma PEPFAR heeft onder invloed van de economische crisis haar budget teruggebracht, evenals UNITAID en de Wereld Bank.
- Malawi, Zimbabwe, Kongo, Kenia en Oeganda hebben inmiddels bij Artsen zonder Grenzen aangekopt voor medicatie omdat zij in nood zitten.
Het is en/en
In Wenen is vrijwel iedereen ervan overtuigd dat er geen keuze gemaakt hoeft te worden tussen meer behandeling enerzijds en meer condooms/voorlichting anderzijds. Het moet simpelweg allebei en in dan ook nog eens in samenhang. Iedereen is er van overtuigd dat alle rijke landen er het verstandigst aan doen om hun geld te doneren aan het Global Fund to Fight Aids, Tuberculose and Malaria. In vrijwel iedere toespraak of persconferentie in Wenen over financiering heeft men het over dit zeer effectieve fonds, indertijd opgericht door VN leider Kofi Annan.
Mensenrechten
Op de conferentie is men het erover eens dat er te weinig geld en aandacht naar kwetsbare groepen gaat, zoals drugsgebruikers, homoseksuelen en prostitué(e)s. Zolang de mensenrechten van deze groepen geschonden worden, kan de aidsepidemie nooit teruggedrongen worden. Activisten wijzen in dit verband erop dat ‘in de achtertuin’ van Wenen - Oost-Europa en Centraal-Azie - op dit moment de snelste groei van hiv plaats vindt. Toch is met uitzondering van Kazaghstan, geen enkele minister uit deze landen aanwezig op de conferentie.
Rendement van iedere bestede euro moet zo hoog mogelijk zijn
Er moet meer geld komen, maar Wenen is het er ook over eens dat kosten naar beneden gebracht moeten worden, zodat meer mensen bereikt kunnen worden. Daarnaast moet het rendement van iedere bestede euro zo hoog mogelijk zijn. De oplossingen die hiervoor aangedragen worden in Wenen zijn de volgende:
Eerder beginnen met behandelen van mensen met hiv
Omdat mensen die behandeld worden met hiv-remmers minder infectueus zijn, zijn epidemiologen het erover eens dat er eerder met de combinatietherapie gestart moet worden. Op termijn zorgt dit ervoor dat minder nieuwe mensen geïnfecteerd raken. De WHO heeft als richtlijn dat met therapie begonnen wordt als een patiënt 350 cd4-cellen heeft. In veel landen wordt echter langer gewacht met behandelen. Weliswaar kost het meer geld om mensen eerder met behandeling te laten beginnen, maar dat bedrag wordt straks in veelvoud terugverdiend , omdat door verminderde infectuositeit van behandelde mensen minstens een miljoen nieuwe hiv-infecties per jaar kunnen worden voorkomen. Deze strategie, ook wel Treatment as Prevention genoemd – is onderdeel van het plan Treatment 2.0 dat UNAIDS in Wenen presenteerde.
Verstrekking hiv-remmers door verpleegkundigen en gezondheidswerkers
Er is in Afrika een tekort aan hiv-specialisten. De druk die op dit moment bestaat, kan weggenomen worden door medische handelingen, zoals de verstrekking van hiv-remmers, door verpleegkundigen en gezondheidswerkers te laten verrichten. Het opleiden van deze verzorgers kost weliswaar geld, maar het is slechts een fractie van wat het kost om de handelingen via specialisten te laten lopen. Door het delegeren van taken kunnen grote besparingen gemaakt worden, zoveel dat er meer geld over blijft om patienten betere pillen te geven. Dat wil zeggen, pillen met minder bijwerkingen en pillen waarbij het minder zwaar weegt als je ze een keer vergeet. Medicijnen, kortom, die beter verdragen worden en minder kans op resistentievorming geven. De kans dat een patient moet switchen naar alternatieven die vele malen duurder zijn, wordt daarmee kleiner.
Zorgen dat een er Patent Pool van de grond komt
Een patent pool is een systeem waarbij farmaceuten, universiteiten en andere onderzoeksinstellingen hun patenten bij elkaar brengen en beschikbaar stellen aan andere producenten. De patenthouders ontvangen royalty’s uit de pool in plaats van rechtstreeks van de producent. De pool beheert de licenties, onderhandelt met de patenthouders, en regelt de afdracht van de royalty’s aan de patenthouders. Een patent pool kan de beschikbaarheid van goedkoper geproduceerde, merkloze medicijnen versnellen. Er hoeft niet meer gewacht te worden totdat het patent na 20 jaar verlopen is, maar er kan gelijk met ontwikkeling begonnen worden. Of de Patent Pool een succes wordt is sterk afhankelijk van de bereidheid van patenthouders om mee te doen. Maar als die bereidheid er is dan betekent dit een doorbraak in de strijd tegen aids. Niet alleen kunnen medicijnen die nog te duur zijn voor arme landen beschikbaar worden gesteld. Ook wordt het veel eenvoudiger drie-in-een pillen te produceren. Er hoeft niet meer met drie verschillende partijen te worden onderhandeld, wat ook nog eens de snelheid ten goede komt.
