De afspraken van de Verenigde Naties uit 2001 over de bestrijding van aids (UNGASS) moeten op een viertal punten aangescherpt worden. Het betreft punten waar Nederland sterk in is, maar die in veel andere landen onderbelicht blijven. Alleen zo kunnen de Milleniumdoelen van de VN en de doelstelling van de G8 met betrekking tot aids gehaald worden. Dat vinden STOP AIDS NOW! en zeven andere Nederlandse NGO's die zich bezig houden met aids en ‘seksuele gezondheid’. Overmorgen begint in New York een driedaagse VN-top over aids. Een Nederlandse delegatie onder leiding van Minister Agnes van Ardenne onderhandelt met de andere lidstaten over een slotverklaring.
G8 en de Milleniumdoelen
In 2000 hebben de VN-lidstaten in de millenniumdoelen afgesproken om vóór 2015 de belangrijkste wereldproblemen aan te pakken, waaronder de bestrijding van aids. Tijdens een speciale bijeenkomst van de VN in 2001 (UNGASS) zijn concrete afspraken gemaakt om aids te bestrijden. Op de G8-top in 2005 is bovendien afgesproken dat iedereen, waar ook ter wereld, in 2010 toegang krijgt tot behandeling met aidsremmers.
Hoewel de laatste jaren vooruitgang is geboekt, dreigen de voornemens niet gehaald te worden als de VN-landen nu niet een inspanning van ongekende omvang leveren. Uit een rapport van de VN blijkt dat op dit moment slechts 1,3 miljoen mensen aidsremmers krijgt. En slechts 9% (doel: 80%) van de hiv-positieve zwangere vrouwen wordt behandeld met deze medicijnen om te voorkomen dat ze een aidsbaby krijgen.
Ook moet hard gewerkt worden aan de kennis over veilig vrijen onder jongeren van 15 tot 24 jaar. Wereldwijd weet slechts 33% van de jongens en 20% van de meisjes (doel: 90%) de juiste wijzen te noemen waarop je je kan beschermen tegen een hiv-infectie. Zonder preventieprogramma’s blijft het voorzien in medicijnen dweilen met de kraan open.
Aanscherping
De Nederlandse niet-gouvernementele organisaties STOP AIDS NOW, Aids Fonds, CHOICE, IAVI, Sharenet, Soa Aids Nederland, World Aids Campaign en WPF zijn van mening dat de doelstellingen alleen gehaald kunnen worden als de UNGASS-verklaring uit 2001 op vier punten aangevuld wordt.
1. de bevordering van de seksuele ‘gezondheid’ van jongeren. Via lespakketten en ander vormen van voorlichting jongeren vaardigheden laten ontwikkelen op het gebied van relaties en seks. Doel: jongeren in staat stellen keuzes te maken en ze weerbaarder maken bij het afdwingen van veilige seks. Jongeren moeten daarbij toegang krijgen tot anticonceptiemiddelen, mannen- en vrouwencondooms.
2. het terugdringen van hiv onder injecterende drugsgebruikers. Het beperken van het risico op hiv-infectie door middel van spuitomruil en methadonverstrekking is een typisch Nederlandse uitvinding. Het is relatief goedkoop, eenvoudig en een uiterst effectief wapen in de strijd tegen hiv onder drugsgebruikers.
3. aandacht voor andere kwetsbare groepen als prostituees, homo-en biseksuele mannen, gevangenen en etnische minderheden. In landen waar de epidemie zich nog niet over de algehele bevolking uitstrekt (bijv. China) kunnen grote catastrofes voorkomen worden door preventie te richten op deze risicogroepen, zonder daarbij stigmatiserend te zijn.
4. steun voor de ontwikkeling nieuwe preventietechnologieën: Nederland heeft inmiddels al een belangrijke bijdrage geleverd aan het ontwikkelen van aidsvaccins en microbiciden (gels die een beschermende werking tegen hiv hebben). Het is essentieel dat dit beleid voor langere termijn wordt doorgezet zodat met name vrouwen over betere preventiemogelijkheden beschikken om zich te beschermen tegen een hiv-infectie.
2006 High Level Meeting on AIDS
Vijf jaar na UNGASS rapporteren landen of en in hoeverre zij zich aan de afspraken hebben gehouden. De rapportages van alle landen worden van woensdag 31 mei tot en met vrijdag 2 juni in New York besproken. Op de slotdag leggen de lidstaten een gemeenschappelijke verklaring af. De komende dagen wordt nog onderhandeld over deze verklaring.